Na czym polega rezonans magnetyczny serca?
Rezonans magnetyczny serca, określany również jako MR serca, MRI serca lub RM serca, to nieinwazyjne badanie diagnostyczne umożliwiające szczegółową ocenę budowy i pracy serca. Badanie wykorzystuje silne pole magnetyczne oraz fale radiowe, dzięki czemu pozwala uzyskać dokładne obrazy mięśnia sercowego, jam serca, zastawek, osierdzia oraz wybranych naczyń krwionośnych.
Rezonans serca jest szczególnie przydatny w diagnostyce chorób kardiologicznych, gdy potrzebna jest dokładna ocena mięśnia sercowego, blizn pozawałowych, zmian zapalnych, kardiomiopatii lub skutków choroby niedokrwiennej. Badanie może stanowić uzupełnienie EKG, echo serca lub innych badań obrazowych.
MR serca nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Dla większości pacjentów jest badaniem bezpiecznym, jednak przed jego wykonaniem należy poinformować personel o implantach, stentach, endoprotezach, rozruszniku serca, kardiowerterze-defibrylatorze, neurostymulatorze lub innych elementach metalowych w ciele.
Na czym polega rezonans magnetyczny serca?
Rezonans magnetyczny serca polega na umieszczeniu pacjenta na ruchomym stole, który następnie wprowadzany jest do tunelu aparatu MR. Podczas badania aparat wykorzystuje pole magnetyczne oraz fale radiowe. Sygnały pochodzące z tkanek są przetwarzane komputerowo na obrazy anatomiczne i czynnościowe serca.
W przypadku badania MR serca obrazowanie jest zsynchronizowane z pracą serca. W tym celu na klatce piersiowej pacjenta umieszczane są elektrody EKG. Na klatkę piersiową zakładana jest również specjalna lekka cewka, która poprawia jakość uzyskiwanych obrazów.
Badanie pozwala ocenić serce w ruchu, w tym kurczliwość mięśnia sercowego, objętości jam serca, frakcję wyrzutową oraz grubość ścian komór. Z tego powodu MRI serca jest jednym z najdokładniejszych badań obrazowych w ocenie mięśnia sercowego, choć nie zastępuje pełnej diagnostyki kardiologicznej ani konsultacji lekarskiej.
Rezonans serca – co wykrywa i co pokazuje badanie?
Rezonans serca pozwala ocenić budowę i funkcję serca. Badanie może wykazać zmiany w obrębie mięśnia sercowego, jam serca, zastawek, osierdzia oraz wybranych naczyń. Jest szczególnie pomocne wtedy, gdy lekarz potrzebuje dokładnej informacji o stanie mięśnia sercowego lub gdy inne badania nie dają jednoznacznej odpowiedzi.
Rezonans magnetyczny serca może pomóc w ocenie:
- wielkości jam serca,
- grubości ścian komór i przegrody,
- kurczliwości mięśnia sercowego,
- frakcji wyrzutowej,
- pracy lewej i prawej komory,
- zastawek serca,
- osierdzia,
- blizn pozawałowych,
- zmian zapalnych mięśnia sercowego,
- żywotności mięśnia sercowego,
- kardiomiopatii,
- guzów serca,
- chorób naciekowych, takich jak sarkoidoza lub amyloidoza.
W określonych wskazaniach badanie może obejmować także ocenę przepływu i wybranych naczyń krwionośnych. Zakres badania zależy jednak od wskazań klinicznych i decyzji lekarza kierującego.
Jakie informacje daje MR serca?
Za pomocą rezonansu magnetycznego serca można przeprowadzić szczegółową ocenę morfologii i funkcji serca. Ocena morfologii obejmuje między innymi wielkość jam serca, grubość ścian komór oraz przegrody. Obrazowanie serca w ruchu umożliwia analizę frakcji wyrzutowej, objętości wyrzutowej oraz kurczliwości mięśnia sercowego.
Ważnym elementem badania jest ocena żywotności mięśnia sercowego. Pozwala ona różnicować martwicę mięśnia sercowego od stanów, w których możliwa może być poprawa funkcji komórek serca. Taka ocena bywa istotna przy planowaniu dalszego leczenia, w tym decyzji dotyczących rewaskularyzacji.
Na podstawie uzyskanych obrazów lekarz radiolog przygotowuje opis badania. Wynik MR serca wspomaga diagnostykę chorób kardiologicznych i powinien być interpretowany przez lekarza prowadzącego razem z objawami pacjenta oraz wcześniejszą dokumentacją medyczną.
Rezonans magnetyczny serca – kiedy należy go wykonać?
Rezonans magnetyczny serca wykonywany jest na podstawie wskazań lekarskich. Badanie może być zalecane, gdy konieczna jest dokładna ocena mięśnia sercowego, funkcji komór, zastawek, osierdzia lub zmian, których nie udało się jednoznacznie ocenić w innych badaniach.
MR serca wykorzystywany jest między innymi do:
- oceny anatomii mięśnia sercowego oraz zastawek serca,
- diagnostyki choroby niedokrwiennej,
- oceny blizn pozawałowych,
- oceny żywotności mięśnia sercowego,
- diagnostyki kardiomiopatii,
- diagnostyki guzów serca,
- oceny chorób naciekowych,
- diagnozowania zapalenia mięśnia sercowego,
- oceny przed planowaną operacją,
- kontroli po leczeniu lub zabiegu operacyjnym.
Jednym ze wskazań do MRI serca może być podejrzenie zapalenia mięśnia sercowego, również po przebytych infekcjach wirusowych. Badanie może wykazać cechy zapalenia, obrzęku lub bliznowacenia, ale ostateczna interpretacja zawsze należy do lekarza prowadzącego.
Jak wygląda rezonans serca?
Rezonans serca przebiega podobnie jak badanie MR innych części ciała, ale wymaga dodatkowej synchronizacji z pracą serca. Przed rozpoczęciem badania personel przykleja do klatki piersiowej elektrody EKG. Na klatkę piersiową zakładana jest również specjalna cewka poprawiająca jakość obrazów.
Pacjent leży nieruchomo na stole aparatu, najczęściej na plecach. Stół zostaje wsunięty do tunelu rezonansu magnetycznego. Podczas badania aparat wykonuje kolejne sekwencje obrazowe, którym towarzyszą głośne dźwięki pracy urządzenia. Pacjent otrzymuje ochronę słuchu i przez cały czas ma kontakt z personelem.
W trakcie badania pacjent może zostać poproszony o krótkie wstrzymanie oddechu. Zwykle trwa to kilkanaście sekund i jest potrzebne do uzyskania dokładnych obrazów. Bardzo ważne jest pozostawanie w bezruchu, ponieważ ruch może obniżyć jakość badania.
Ile trwa rezonans serca?
Rezonans serca trwa zwykle około 60–90 minut. Czas badania zależy od zakresu obrazowania, wskazań klinicznych, konieczności podania kontrastu, liczby wykonywanych sekwencji oraz współpracy pacjenta podczas badania.
Rezonans serca z kontrastem również najczęściej mieści się w czasie około 60–90 minut, ale pobyt w pracowni może być dłuższy ze względu na przygotowanie, założenie wenflonu, wypełnienie ankiety, ocenę dokumentacji oraz czynności po zakończeniu badania.
Rezonans magnetyczny serca z kontrastem
Badanie MR serca najczęściej wykonywane jest z podaniem gadolinowego środka kontrastującego. Kontrast umożliwia uzyskanie dokładniejszych obrazów tkanek serca i ułatwia różnicowanie niektórych zmian, w tym blizn, obszarów uszkodzenia mięśnia sercowego, stanów zapalnych oraz zmian naciekowych.
Środek kontrastujący podawany jest dożylnie przez wcześniej założone wkłucie, czyli wenflon. Kontrast jest następnie usuwany z organizmu głównie przez nerki, dlatego przed badaniem z kontrastem wymagany jest aktualny wynik kreatyniny.
Nie każdy pacjent może otrzymać kontrast. Szczególnej kwalifikacji wymagają osoby z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, po wcześniejszych reakcjach alergicznych na środki kontrastujące lub z innymi istotnymi obciążeniami medycznymi. O podaniu kontrastu decyduje lekarz.
Po badaniu z kontrastem zaleca się wypicie większej ilości płynów, o ile lekarz nie zaleci inaczej.
Rezonans serca – przygotowanie do badania
Rezonans mięśnia sercowego wymaga dokładniejszego przygotowania niż wiele innych badań MR. Przed badaniem należy stosować się do zaleceń przekazanych przez pracownię oraz lekarza kierującego.
Na badanie należy zabrać:
- dokument tożsamości,
- skierowanie, jeśli badanie wykonywane jest w ramach NFZ,
- wcześniejszą dokumentację medyczną,
- wyniki badań, takich jak EKG, echo serca, morfologia, CRP lub OB,
- aktualny wynik kreatyniny, jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem,
- dokumentację dotyczącą implantów, stentów, endoprotez lub przebytych zabiegów.
Przed rezonansem serca zaleca się unikanie alkoholu, papierosów, kofeiny, napojów energetycznych oraz intensywnego wysiłku fizycznego. Czynniki te mogą wpływać na rytm serca i komfort badania.
Na badanie najlepiej założyć wygodną, luźną odzież bez elementów metalowych. Przed wejściem do pracowni należy zdjąć biżuterię, zegarek, okulary, aparat słuchowy oraz usunąć z kieszeni telefon, karty płatnicze i inne przedmioty metalowe lub elektroniczne.
W przypadku rezonansu magnetycznego serca z kontrastem pacjent powinien zabrać aktualny wynik kreatyniny. Zgodnie z zaleceniami pracowni, godzinę przed badaniem nie należy jeść ani przyjmować płynów.
Stenty a rezonans magnetyczny serca
Obecność stentów nie zawsze wyklucza wykonanie rezonansu magnetycznego, ale zawsze wymaga poinformowania personelu i przedstawienia dokumentacji dotyczącej wszczepionego materiału. Znaczenie ma rodzaj implantu, data zabiegu, lokalizacja stentu oraz informacja, czy dany element jest dopuszczony do badania w środowisku MR.
Podobnie należy postępować w przypadku endoprotez, klipsów naczyniowych, implantów ślimakowych, neurostymulatorów, pomp lekowych, rozruszników serca i kardiowerterów-defibrylatorów. Niektóre nowoczesne urządzenia są warunkowo dopuszczone do badań MR, ale wymagają wcześniejszej kwalifikacji.
MR serca a echo serca
Echo serca i rezonans magnetyczny serca to różne badania, które mogą się uzupełniać. Echo serca jest badaniem ultrasonograficznym, często wykonywanym jako jedno z podstawowych badań kardiologicznych. Pozwala ocenić między innymi pracę zastawek, kurczliwość serca i przepływy.
MR serca daje bardziej szczegółową ocenę mięśnia sercowego, blizn, zmian zapalnych, naciekowych oraz funkcji komór. Jest szczególnie przydatny wtedy, gdy wynik echo serca nie daje pełnej odpowiedzi albo gdy lekarz potrzebuje dokładniejszej oceny struktury mięśnia sercowego.
Wynik i opis badania MR serca
Po zakończeniu badania uzyskane obrazy są analizowane przez lekarza radiologa. Opis rezonansu serca może obejmować ocenę wielkości jam serca, kurczliwości, frakcji wyrzutowej, obecności blizn, zmian zapalnych lub innych nieprawidłowości.
Wynik rezonansu magnetycznego serca powinien być omówiony z lekarzem kierującym lub prowadzącym. Sam opis badania nie zawsze oznacza ostateczne rozpoznanie. Dopiero połączenie wyniku MR z objawami pacjenta, badaniami laboratoryjnymi, EKG, echo serca i historią choroby pozwala zaplanować dalsze postępowanie.
Przeciwwskazania do rezonansu serca
Badanie MR serca jest bezpieczne dla większości pacjentów, jednak istnieją sytuacje, w których jego wykonanie może być niemożliwe albo wymaga dodatkowej kwalifikacji. Przed badaniem pacjent wypełnia ankietę bezpieczeństwa i informuje personel o implantach, urządzeniach medycznych oraz elementach metalowych w ciele.
Do przeciwwskazań lub sytuacji wymagających szczególnej kwalifikacji należą:
- niektóre rozruszniki serca i kardiowertery-defibrylatory,
- neurostymulatory,
- pompy lekowe,
- implanty ślimakowe,
- niektóre klipsy naczyniowe,
- metaliczne ciała obce, szczególnie w okolicy oka,
- ciężka klaustrofobia,
- ciąża, szczególnie pierwszy trymestr,
- ciężkie zaburzenia czynności nerek przy badaniu z kontrastem,
- aktywna infekcja w dniu badania.
Przeciwwskazania względne nie zawsze oznaczają, że badanie nie może zostać wykonane. Często konieczna jest analiza dokumentacji i indywidualna kwalifikacja pacjenta.
Rezonans magnetyczny serca w MR Diagnostic
W pracowniach MR Diagnostic można wykonać rezonans magnetyczny serca prywatnie lub w ramach NFZ. W przypadku badania refundowanego konieczne jest posiadanie skierowania od lekarza specjalisty przyjmującego w poradni w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.
MR Diagnostic wykonuje badania w nowoczesnych pracowniach rezonansu magnetycznego, z wykorzystaniem wysokopolowych aparatów oraz procedur zapewniających bezpieczeństwo pacjenta. Pracownie działają na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, dzięki czemu pacjenci z regionu mogą skorzystać z diagnostyki MR serca blisko miejsca zamieszkania.
Przed umówieniem badania warto przygotować dokumentację medyczną, wyniki wcześniejszych badań serca oraz informacje o ewentualnych implantach lub przebytych zabiegach.
FAQ – rezonans magnetyczny serca
Co to jest MR serca?
MR serca, czyli rezonans magnetyczny serca, to nieinwazyjne badanie obrazowe oceniające budowę i funkcję serca. Wykorzystuje pole magnetyczne oraz fale radiowe.
Co wykrywa rezonans serca?
Rezonans serca może wykazać między innymi blizny pozawałowe, zaburzenia kurczliwości, zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatie, guzy serca, choroby naciekowe oraz zmiany osierdzia.
Ile trwa rezonans magnetyczny serca?
Rezonans magnetyczny serca trwa zwykle około 60–90 minut. Czas zależy od zakresu badania, podania kontrastu i współpracy pacjenta.
Jak wygląda rezonans serca?
Pacjent leży na stole aparatu MR, ma przyklejone elektrody EKG i założoną cewkę na klatkę piersiową. Podczas badania należy leżeć nieruchomo i okresowo wstrzymywać oddech.
Czy rezonans serca wykonuje się z kontrastem?
MR serca najczęściej wykonuje się z podaniem gadolinowego środka kontrastującego. Kontrast pomaga dokładniej ocenić mięsień sercowy, blizny i zmiany zapalne.
Jak przygotować się do rezonansu serca z kontrastem?
Należy zabrać aktualny wynik kreatyniny, dokumentację medyczną i wyniki wcześniejszych badań serca. Godzinę przed badaniem nie należy jeść ani przyjmować płynów.
Czy stenty są przeciwwskazaniem do rezonansu magnetycznego?
Stenty nie zawsze są przeciwwskazaniem, ale pacjent musi poinformować o nich personel i przedstawić dokumentację. O dopuszczeniu do badania decyduje kwalifikacja bezpieczeństwa.
Czy rezonans serca można wykonać na NFZ?
Tak, rezonans magnetyczny serca można wykonać w MR Diagnostic w ramach NFZ, jeśli pacjent posiada odpowiednie skierowanie od lekarza specjalisty z wizyty finansowanej przez NFZ
Czy rezonans serca można wykonać prywatnie?
Tak, badanie MR serca można wykonać również prywatnie. Cena rezonansu serca zależy od zakresu badania, podania kontrastu oraz aktualnego cennika pracowni.
Gdzie zrobić rezonans serca?
Rezonans serca można wykonać w pracowni rezonansu magnetycznego realizującej badania MR serca. MR Diagnostic wykonuje takie badania we wszystkich swoich placówkach województwie warmińsko-mazurskim (Bartoszyce, Elbląg, Iława, Ostróda, Działdowo).