Otyłość a rezonans magnetyczny – jakie badania mogą być konieczne?
Zarówno nadwaga, jak i otyłość stały się już powszechnym problemem zdrowotnym, który dotyka pacjentów na całym świecie. Schorzenie to jest widoczne szczególnie w krajach wysoko rozwiniętych. Choruje coraz więcej osób, w tym coraz młodszych. Na czym dokładnie polega otyłość? Jakie są jej przyczyny, metody diagnostyczne i sposoby leczenia? O tym w poniższym artykule.
Otyłość brzuszna – schorzenie o przewlekłym charakterze
Szacuje się, że otyłość może dotyczyć ponad 20% populacji, w tym ponad 21% kobiet oraz ponad 24% mężczyzn. To schorzenie, które negatywnie wpływa na funkcjonowanie całego organizmu, zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym.
Otyłość wraz z nadwagą stanowią dziś problem, który dotyka coraz większą część społeczeństwa, w tym dzieci i młodych dorosłych.
Pod względem fizjologicznym otyłość oznacza patologiczne zwiększony udział tkanki tłuszczowej w ludzkim organizmie. Stan ten prowadzi do trwałych zaburzeń w funkcjonowaniu poszczególnych narządów i układów. Coraz więcej mówi się w tym kontekście o otyłości brzusznej, która polega na znacznym nagromadzeniu tkanki tłuszczowej w obrębie brzucha, karku oraz ramion.
Ten typ otyłości częściej występuje u mężczyzn, ale i diagnozowany jest u kobiet będących po menopauzie. W otyłości brzusznej znaczenie ma zarówno gromadzenie się podskórnej tkanki tłuszczowej, jak i wisceralnej. Komórki trzewnej tkanki tłuszczowej charakteryzują się znacząco wyższą aktywnością metaboliczną niż podskórna tkanka tłuszczowa.
Nadwaga a otyłość – czym się różnią?
Zarówno nadwaga, jak i otyłość to problemy zdrowotne, które mogą mieć różne podłoże. Pewne jest natomiast, że nadwaga często prowadzi do rozwoju otyłości, która przebiega nierzadko z jednoczesnym rozwojem innych schorzeń. Wraz z rosnącą masą ciała, która zaczyna przekraczać prawidłowe normy, pojawia się coraz większe ryzyko chorób współwystępujących, takich jak nadciśnienie tętnicze, insulinooporność czy stany zapalne m.in. w obrębie stawów.
Do różnicowania nadwagi i otyłości stosuje się podstawowy wskaźnik BMI. Wyraża on stosunek masy do ciała do wzrostu (wagę ciała należy podzielić przez wzrost podniesiony do kwadratu). Otrzymane wyniki interpretuje się zgodnie z poniższymi:
- <16,6 – ciężkie niedożywienie;
- 16,0-16,9 – niedożywienie średniego stopnia;
- 17,0-18,4 – łagodne niedożywienie;
- 18,5-24,9 – prawidłowa masa ciała;
- 25,0-29,9 – nadwaga;
- 30,0-34,9 – otyłość I stopnia;
- 35,0-39,9 – otyłość II stopnia;
- ⩾ 40,0 – otyłość III stopnia (olbrzymia).
Przyczyny otyłości – nie tylko nadmierna podaż kalorii
Wśród podstawowych przyczyn otyłości wymienia się nadwyżkę kaloryczną, czyli niedostosowanie liczby kalorii spożywanych w ciągu dnia do dziennego zapotrzebowania danej osoby. Gdy wraz z pożywieniem przyjmowana jest zdecydowanie większa liczba kalorii niż wynika z zapotrzebowania, a do tego dana osoba nie podejmuje aktywności fizycznej, masa ciała zaczyna rosnąć.
Przyczyny otyłości często są jednak znacznie bardziej złożone. Wśród nich wymienia się:
- czynniki środowiskowe, takie jak niewłaściwe nawyki żywieniowe, brak lub bardzo niewielka aktywność fizyczna, siedzący tryb życia, przewlekły stres;
- czynniki genetyczne – otyłość może być spowodowana występowaniem różnych zespołów chorobowych – wtedy to jest ich objawem. Mowa m.in. o zespole Pradera-Willego;
- zaburzenia emocjonalne;
- zaburzenia hormonalne;
- przyjmowanie niektórych leków.
Leczenie otyłości – na czym polega?
Leczenie otyłości to przede wszystkim wielokierunkowy proces, w którym uczestniczyć powinien pacjent wraz ze wsparciem grupy specjalistów. Początkowa diagnostyka opiera się nie tylko na obliczeniu wskaźnika BMI, ale i wykonaniu podstawowych czy dodatkowych badań. Wśród tych najważniejszy jest np. morfologia krwi, badania moczu, określenie wskaźników dotyczących równowagi hormonalnej i lipidowej. U pacjentów otyłych może istnieć zasadność zastosowania rezonansu magnetycznego, który jest w stanie bardzo dokładnie zobrazować stan narządów wewnętrznych, co nie zawsze jest możliwe z wykorzystaniem standardowych aparatur diagnostycznych.
W rezonansie magnetycznym możliwe jest ujawnienie stanów zapalnych, torbieli czy guzów i innych zmian ogniskowych, które mogą wynikać z przebiegu otyłości, ale i z nieleczonych współistniejących chorób o innym podłożu.
Kluczem do efektywnego leczenia jest indywidualnie dobrana dieta, aktywność fizyczna dostosowana do możliwości i stanu zdrowia pacjenta, wyleczenie i kontrola chorób podstawowych, a także – w razie konieczności – farmakoterapia i/lub interwencje chirurgiczne. Nierzadko kompleksowe leczenie obejmuje terapię, która pozwala pacjentom z otyłością uporać się z rozmaitymi problemami natury psychicznej, również mającymi wpływ na fizjologię organizmu.
