Endometrioza to choroba, z którą zmagają się miliony kobiet na całym świecie. Diagnostyka jest skomplikowana, szczególnie w początkowych etapach, ze względu na objawy, które przypominają inne schorzenia. Kobiety często czekają kilka, a nawet ponad 10 lat na prawidłową diagnozę, co opóźnia wprowadzenie indywidualnie dopasowanego leczenia. Tę trudną i złożoną diagnostykę coraz częściej uzupełnia się o rezonans magnetyczny (MR). W jaki sposób to badanie może wspomóc wykrywanie choroby i jej późniejsze leczenie?
Co to jest endometrioza?
Endometrioza jest schorzeniem, w którym endometrium, czyli błona śluzowa macicy, zaczyna się rozrastać i zajmować okolice w organizmie poza jamą macicy. Prawidłowo endometrium wyścieła jamę macicy, ale rozrastające się nieprawidłowo tkanki endometrium mogą zająć okolice narządów rozrodczych, miednicę mniejszą, a nawet inne organy w otrzewnej.
Zdarza się, że endometrium umiejscawia się w pęcherzu moczowym, jelitach, w bliznach po cesarskim cięciu, a w skrajnych przypadkach na skórze, w mózgu, w miąższu płuc czy na siatkówce oka. Jest to przewlekła choroba o wciąż nie do końca poznanej etiologii, a z roku na rok atakująca organizmy coraz większej liczby kobiet.
Jakie są charakterystyczne objawy endometriozy?
Nieprawidłowe umiejscowienie endometrium i niewłaściwy rozrost tkanek sprawiają, że w wielu sytuacjach u kobiet pojawiają się dolegliwości bólowe, ale nie tylko.
Najbardziej charakterystyczne objawy endometriozy, które skłaniają kobiety w ciąży do wizyty u lekarza:
- odczuwanie silnego bólu podczas miesiączki;
- obfite i długotrwające miesiączki;
- brak miesiączek bądź nieregularne krwawienia;
- dolegliwości bólowe odczuwane podczas stosunku;
- bezpłodność;
- bóle brzucha o charakterze przewlekłym;
- ból odczuwany w czasie czynności fizjologicznych, np. oddawania moczu czy wypróżniania.
Mniej specyficzne objawy, które zależą m.in. od umiejscowienia endometrium i stopnia rozrostu tkanek, to m.in. częstomocz, odczuwane ogólne osłabienie czy też duszności i krwioplucie podczas menstruacji (w przypadku endometrium zlokalizowanego w płucach).
Diagnostyka endometriozy – jak przebiega?
Diagnostyka endometriozy jest zwykle długotrwała i trudna. Przede wszystkim ze względu na objawy, które – choć charakterystyczne dla tego schorzenia – pojawiają się również w przebiegu wielu innych chorób, obejmujących nie tylko jamę brzuszną.
Pacjentki na diagnozę czekają zwykle co najmniej kilka lat. W tym czasie dolegliwości mogą się nasilać, a rozrost tkanek nie ustępuje. Kobiety zmagają się również z nieprawidłową diagnozą, co skutkuje m.in. niewłaściwym leczeniem, które może doprowadzić nawet do pogorszenia się objawów.
Z tego względu tak ważne jest wykonanie nie tylko podstawowych badań, takich jak badania krwi, USG jamy brzusznej czy USG dopochwowe, ale i kierowanie pacjentek na MR. Rezonans magnetyczny to precyzyjne badanie obrazowe, które pozwala dostrzec nawet niewielkie czy trudno dostępne zmiany. Pozwala ono również na uwidocznienie endometriozy głęboko naciekającej (DIE), która należy do jednej z najcięższych postaci tego schorzenia. Co więcej, rezonans magnetyczny to badanie bezpieczniejsze od badania RTG, ponieważ nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego, pozwalając nawet na jego wielokrotne powtarzanie.
Leczenie endometriozy – na czym polega?
Badanie MR pozwala nie tylko ujawnić rozrost endometrium oraz lokalizację i rodzaj występujących zmian, lecz również ma wpływ na dobór właściwego postępowania.
W zależności od rozległości ujawnionych zmian, ich głębokości i stopnia naciekania narządów, stosuje się leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne. Farmakologia obejmuje przede wszystkim łagodzenie występujących objawów, natomiast interwencje chirurgiczne wiążą się z usuwaniem ognisk endometriozy. Może być również stosowane leczenie skojarzone, czyli połączenie farmakologii z zabiegiem chirurgicznym. To wszystko ma na celu poprawić komfort życia pacjentki, zniwelować występujące dolegliwości i ograniczyć ryzyko powikłań. Endometriozy nie da się bowiem całkowicie wyleczyć.
